Rouw na verlies door COVID-19

20 - 04 - 2021 ► 07:46



Hoe gaan COVID-19-nabestaanden om met verlies, in tijden van een pandemie? Ervaren zij een ander soort rouwverwerking? En kan de maatschappij iets doen om hen extra steun te bieden? Maarten Eisma, rouwwetenschapper en docent Klinische Psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen, doet hier onderzoek naar.

Is er een verschil tussen nabestaanden die iemand zijn verloren aan COVID-19 en nabestaanden die iemand zijn verloren aan een ander soort dood? 

In een studie vonden we dat een verlies door COVID-19 leidt tot sterkere acute rouw dan natuurlijke verliezen. Dat wil zeggen dat deze mensen in de eerste maanden meer moeite ervaren om met het verlies om te gaan. Dit uit zich bijvoorbeeld in een hevig verlangen naar de overledene, voortdurend denken aan deze persoon, schuldgevoelens, boosheid, moeite om het verlies te accepteren en moeite om door te gaan met het leven. Dit verschil in acute rouw wordt verklaard door de mate waarin het verlies wordt verwacht. Een verlies door COVID-19 is vaak onverwacht en daardoor moeilijker om mee om te gaan. Je kunt je niet voorbereiden; het is een traumatische gebeurtenis. Een sterkere acute rouw is een sterke voorspeller voor latere verstoorde rouw.

Wat is verstoorde rouw?

Verstoorde rouw is wanneer een nabestaande meer dan 12 maanden na het verlies nog last heeft van intens lijden. Het beperkt in grote mate het dagelijkse functioneren. Dit komt vaker voor bij mensen die iemand onverwacht zijn verloren.

In het Tijdschrift voor Psychiatrie verscheen onlangs een stuk waarin stond dat COVID-19-nabestaanden extra sociale steun nodig hebben om de kans op verstoorde rouw te verkleinen. Klopt deze conclusie?

Laten we vooropstellen dat mensen aanmoedigen om nabestaanden van COVID-19 meer te steunen geen kwaad kan. Er zijn echter geen duidelijke aanwijzingen dat zij minder sociale steun ervaren of minder tevreden zijn over de steun. In een grootschalige lopende vragenlijststudie waar ik aan meewerk worden mensen vergeleken die verlies hebben meegemaakt door COVID-19, met nabestaanden van een verlies door een natuurlijke oorzaak (zoals ziekte) en nabestaanden van een verlies door geweld (zoals ongelukken, suïcide en moord). Er bestond geen verschil in tevredenheid over ontvangen sociale steun tussen deze groepen. In een andere studie, waarin we mensen vergeleken die voor of tijdens de pandemie verlies meemaakten, bestond ook geen verschil in tevredenheid met sociale steun. Hoewel uit onder andere deze studies blijkt dat COVID-19-nabestaanden wel een verhoogde kans lijken te hebben op verstoorde rouw, zijn er geen sterke aanwijzingen dat sociale steun hierin een belangrijke rol speelt.

Wat kan de maatschappij doen om hen toch te helpen?

Deze tijden vragen van ons dat we hierin creatief moeten zijn. Als je niet op bezoek kan komen met zijn tweeën, ga dan in je eentje. Kun je niet langskomen, bel iemand dan op. Kun je niet bellen, stuur dan een kaartje met een persoonlijke boodschap. Vaak help je iemand het beste door te vragen wat de ander nodig heeft. Dat geldt overigens niet alleen na een verlies door COVID-19, maar voor alle mensen die nu en in de toekomst verlies meemaken.

Noor van Scherpenzeel



Geen reacties mogelijk.

artikelen van Noor van Scherpenzeel:
Rouw na verlies door COVID-19