Corona: zegen of vloek voor duurzaam bouwen?

Prof.dr.ir. A.A.J.F. van den Dobbelsteen (Foto: TU Delft)
21 - 05 - 2020 ► 11:35



De coronacrisis lijkt een doemscenario voor duurzaam bouwen. De overheid moet eerst de economie redden, duurzaamheid komt later. Andy van den Dobbelsteen is hoogleraar Climate Design & Sustainability aan de TU Delft en doet onderzoek naar duurzaam bouwen. Hij denkt dat de coronacrisis zeker moeilijkheden kan veroorzaken in zijn vakgebied, maar ook positieve effecten kan hebben. “Ik hoop dat iedereen ziet dat het slim is om juist nu duurzame keuzes te gaan maken.” 

Wat houdt duurzaam bouwen precies in? 

“Duurzaam bouwen is een manier van bouwen waarmee je voorziet in de behoeften van nu, zonder de behoeften van de toekomst in gevaar te brengen. Duurzaam heeft dan concreet te maken met het gebruik van grondstoffen, energie en water. Daarnaast moet je ook rekening houden met gezondheid en gebruikers. Het heeft in feite te maken met de drie poten van duurzaamheid: ecologie, economie en sociale aspecten. In duurzaam bouwen probeer je deze drie dingen te combineren in het ontwerp van een gebouw, wijk of stad.”

Hoe kan de coronacrisis een obstakel vormen voor duurzaam bouwen?

“Dat heeft vooral te maken met de financiële kant. Nieuwbouw moet vanaf nu bijna energieneutraal zijn en de bestaande bebouwde omgeving moet helemaal gerenoveerd worden. Als we overgaan op nieuwe groene soorten van gas, bijvoorbeeld biogas of waterstofgas, dan moeten we dit gaan produceren. Dit kost allemaal geld, maar het verdient zich uiteindelijk allemaal weer terug. Daar ben ik van overtuigd.

Ik denk dat de regering nu heel veel bedrijven overeind moet houden. Mijn zorg is dat de investeringen in het verduurzamen van de maatschappij in het slop raken door de coronacrisis. Dat is al vaker gebeurd, denk aan de economische crisis in 2008. Toen was het geld ook op, omdat de economie eerst moest overleven. Dat zou nu weer kunnen gebeuren, maar je hoort vanuit de economische hoek dat corona ook duidelijk maakt dat er dingen anders georganiseerd moeten gaan worden. We moeten een veel meer lokale economie krijgen. Dat is ook een duurzaamheidsprincipe: het dichter bij huis oplossen van je problemen.”

Zou je dus kunnen zeggen dat coronacrisis ook zorgt voor voordelen op de weg naar duurzaam bouwen? 

“Zeker, ik ben blij dat zelfs economen aangeven dat we dit moeten gebruiken om de economie om te vormen naar circulair, klimaatneutraal. Ik hoop dat iedereen ziet dat het slim is om juist nu duurzame keuzes te gaan maken, dat dit verstandig is voor de lange termijn. Bijna alle virologen zeggen dat er zeker nog eens een virus uitbraak gaat komen. Ik hoop dat deze corona crisis ervoor zorgt dat we een meer weerbare maatschappij zullen gaan vormen. Een maatschappij die gezonder is en makkelijker dit soort ziektes aankan.

Er verandert ook iets in de manier waarop wij kijken naar de standaardvorm van werken. Ik denk dat we vaker thuis gaan werken. Ik heb dat zelf altijd prima gevonden, maar sociaal was dat bijna niet geaccepteerd. Iedereen verwachtte dat je negen tot vijf op kantoor kwam. Ik ben zelf een avondwerker, ik kom liever wat later in de ochtend en dan ga ik ‘s avonds wat langer door. Dat was altijd not done. Ik denk dat dat nu wat beter kan, je gaat straks alleen nog maar naar je werk als dat ook echt nodig is. Ik denk dat er in die zin bepaalde dingen wel duurzamer zullen zijn straks. In mijn promotieonderzoek heb ik gevonden dat telewerken, zoals dat toen heette, voor een vermindering van milieubelasting zorgt. Dat komt omdat het dan minder nodig is om te reizen, maar ook door het feit dat er minder gebouwen nodig zijn. Kantoren kunnen kleiner worden. In die zin heeft deze coronacrisis het duidelijk gemaakt dat het nodig is om hierin bewustere keuzes te gaan maken.”

Lise van den Bos



Geef een reactie

artikelen van Lise van den Bos:
Nieuw zilverfilter voor koolstofopslag
Corona: zegen of vloek voor duurzaam bouwen?
Ecstasy: wat de boer niet kent, dat popt hij niet