‘Voeding is een soort religie geworden’

26 - 04 - 2019 ► 08:29



Veel vet eten, zo min mogelijk koolhydraten en eens per week een etmaal vasten. Dat is de basis van het Pioppi-dieet, de nieuwste voedingstrend. Frans Kok, emeritus-hoogleraar Voeding en Gezondheid in Wageningen, heeft in zijn loopbaan al veel trends voorbij zien komen die een voor een flopten. Hoe kan het dan dat ieder nieuw dieet toch onmiddellijk weer populair wordt?

Waarom geloven mensen elke keer weer dat ze met een nieuw dieet wél kunnen afvallen?

‘De afgelopen dertig jaar heb ik meer dan honderd diëten voorbij zien komen, de een nog extremer dan de ander. Voeding is een soort religie geworden; mensen ontlenen er hun identiteit aan. Dat kun je je ook wel voorstellen, want eten doet iedereen, elke dag. Mensen beginnen heel gemotiveerd aan een nieuw dieet, ontdekken na een tijdje dat het niet vol te houden is, komen weer op het oude gewicht en gaan door met het volgende.

Als we wisten waarom mensen massaal achter een nieuw dieet aanlopen, zouden we het gereedschap in handen hebben om mensen daarmee te laten stoppen.

Soms doen mensen ook gewoon gekke dingen. Waarom liepen ze achter Rens Kroes aan toen die zei dat je klei moest drinken, omdat je daarmee je maagdarmstelsel zou zuiveren. Ik vergelijk het weleens met de politiek: er zijn ook mensen die op partijen stemmen met gekke standpunten. Sommige dingen zijn moeilijk te verklaren.’

Het lijkt erop dat de gezondheidshype rondom superfoods zoals quinoa voorbij is. Klopt dat?

‘Die trend is inderdaad voorbij. Er werden allerlei gezondheidseffecten geclaimd: zo zou het oer gewas quinoa beter zijn dan granen. Quinoa bevat inderdaad wat meer vitamines en mineralen, maar het is ook weer niet zo goed als werd beweerd. Op een gegeven moment is die superfoodshype over de top geraakt. Linda de Mol gaf de genadeklap. Zij schreef in haar blad dat ze weer een lekker patatje met mayonaise at. Dat gaf de genadeklap. BN’ers hebben grote invloed op zulke trends. Ze kunnen ze maken of breken.’

Heeft u voedingstrends of diëten voorbij zien komen die slecht waren voor de gezondheid?

‘Daar heb ik er veel van voorbij zien komen. Diëten die de nadruk leggen op een eenzijdige samenstelling zijn vaak slecht voor de gezondheid: alleen maar brood eten of afvallen met ‘vetverbanders’ bijvoorbeeld. Rens Kroes had een periode waarin ze kokosvet aanprees, terwijl kokosvet ongezonde verzadigde vetzuren bevat. Hoewel ze plantaardig zijn, zorgen verzadigde vetzuren ervoor dat het cholesterol in het bloed omhoog gaat.’

Is er een manier om duidelijk te maken dat sommige diëten gewoon niet werken?

‘Het is de marketing die diëten en trends als superfoods succesvol maakt. Kijk maar naar Sonja Bakker, zij is zelfs een werkwoord geworden: Sonja Bakker-en. Bij marketing staat de manier van communiceren centraal. Dus om mensen ervan bewust te maken dat diëten niet helpen of zelfs slecht voor de gezondheid kunnen zijn, moet je goed over de communicatie nadenken. Het is niet effectief om zomaar te roepen ‘dit werkt niet’. Als wetenschapper moet je de normen en waarden van dat grote publiek leren kennen, proberen te begrijpen waarom plotseling een bepaald crashdieet weer populair is. Met alleen goede argumenten kom je er niet. Ik vind het wel goed om te zien dat er zoveel aandacht is voor voeding. Helaas wordt dat soms ondergesneeuwd door die rare diëten en superfoods. Dat zie je als wetenschapper liever niet.’

 

 

 

 

 

 

IsabeauVeltmaat



Geef een reactie

artikelen van IsabeauVeltmaat:
Kurkuma heeft negatief effect op kankermedicijn
‘Voeding is een soort religie geworden’