Schilderijen in het reinigingslab

Restauratie Atelier Marjan de Visser. Foto: Liza Sie
19 - 06 - 2013 ► 07:32



Olieverfschilderijen, microscopen en de sterke geur van vernis vullen het restauratieatelier van Marjan de Visser. Sinds 1994 heeft zij haar eigen atelier waar zij zowel olieverf- als acrylverfkunstwerken restaureert en conserveert. De Visser heeft een grote clientèle die uit zowel particulieren als publieke instanties bestaat. “Momenteel behandel ik voornamelijk olieverfkunstwerken met de ‘New Cleaning Method’ die is ontwikkeld door Richard Wolbers, professor aan de Universiteit van Delaware”, vertelt De Visser. “Tegelijkertijd doe ik onderzoek naar de reinigingsmogelijkheden van acrylverfkunstwerken met micro-emulsies.”

Sinds 2007 behandelt De Visser olieverfschilderijen volgens de ‘New Cleaning Methods’. Dit doet zij bijvoorbeeld bij schilderijen waarvan het vernis is vergeeld of de bovenste laag is aangetast door nicotine, vuil en stoffen. Deze ‘New Cleaning Methods’ volgen een aanpak die is afgekeken van de milde methodes van make-upreiniging. Daarom is deze benadering zeer geschikt voor het behandelen en restaureren van kunstwerken, omdat dit ook op een delicate manier moet worden uitgevoerd.

“Voordat ik het schilderij kan reinigen is het belangrijk dat ik het oppervlak van het kunstwerk analyseer. Voor elk schilderij maak ik een unieke reinigingsemulsie. De pH-waarde en geleidbaarheid van de emulsies moeten zodanig afwijken van de originele waardes van het kunstwerk, dat de reinigingsemulsie net agressief genoeg is om het schilderij voldoende te reinigen, maar het oppervlak niet beschadigt”, vertelt De Visser. Om de perfecte verhouding van agressiviteit te creëren worden de pH-waarde en de geleidbaarheid van de verf gemeten. Beide maatstaven zijn de basisprincipes van de kwaliteitscontrole.

“Uiteraard kan ik geen verf van het kunstwerk afschrapen, dus plaats ik kleine agar-agar gelrondjes op het geverfde oppervlak. Het gelrondje neemt de stoffen van de verf op en daarvan kan de pH-waarde en de geleidbaarheid worden gemeten. Als deze twee waardes zijn vastgesteld, kunnen de reinigingemulsies worden samengesteld”, legt De Visser uit. De reinigingsemulsies worden toegepast op het gehele oppervlak van de kunstwerken en zodoende wordt het vuil verwijderd.

Wanneer dit gewenst is, wordt er een nieuwe laag vernis toegepast. Voor en na de behandelingen wordt er een foto gemaakt van het schilderij onder UV-licht. Door de twee foto’s te vergelijken is voor de klant helder zichtbaar welke aanpassingen De Visser heeft gemaakt.

Onderzoek micro-emulsies acrylverf

Volgens De Visser is er sinds de komst van acrylverf vijftig jaar geleden een stevige groei in acrylverfschilderijen geweest. Daarom vindt zij het belangrijk dat zij naast de behandeling van olieverfschilderijen ook haar vaardigheden in het reinigen van acrylverfschilderijen ontwikkelt. “Ditty Ketting, een Rotterdamse kunstenares, heeft speciaal voor mijn onderzoek naar het reinigen van acrylverfwerken een acrylverfschilderij gemaakt. Hier kan ik mijn verschillende micro-emulsies op testen”, legt De Visser uit.

“De testemulsies bestaan uit een mix van water, olie en een capillair-actieve stof. Dit laatste is een  substantie die de oppervlaktespanning van  een bepaalde vloeistof kan verminderen. De methodologische stappen bij het mixen van reinigingsemulsies zijn voor olieverf- en acrylverfwerken hetzelfde. De belangrijke verschillen zitten in de samenstelling van de micro-emulsies. Ik ben momenteel nog bezig met het mixen van de drie componenten en het testen van verschillende verhoudingen hiervan.”

lizas



Geen reacties mogelijk.

artikelen van lizas:
Schilderijen in het reinigingslab
Grappige wetenschap bij I Fucking Love Science
Bijengif nieuw middel in strijd tegen hiv-virus