Vulkaan Toba niet oorzaak bijna uitsterven mensheid

De vulkaan Toba. Foto: SK Ding, Flickr
17 - 05 - 2013 ► 15:07



Tot voor kort werd gedacht dat de uitbarsting van de vulkaan Toba (Sumatra) omstreeks 75.000 jaar geleden de temperatuuur op aarde drastisch deed dalen, met het bijna uitsterven van de mensheid als gevolg. De werkelijke gevolgen voor het klimaat waren echter veel minder heftig, aldus onderzoekers van de Universiteit van Oxford.

Lange tijd werd gedacht dat de uitbarsting van de Toba zo’n 75.000 jaar geleden de wereld in een duizend jaar durende vulkanische winter bracht. De kou zou gezorgd hebben voor het uitsterven van diverse planten- en dierensoorten, en zou de menselijke populatie tot slechts een aantal duizend hebben teruggebracht.  Dit zou geleid hebben tot een grote evolutionaire sprong van het menselijke ras.

Bodemonderzoek

Christina Lane en haar mede-onderzoekers van de Universiteit van Oxford ontdekten echter dat de uitbarsting slechts voor een temperatuurdaling van zo’n 1,5 °C voor een periode van 20 tot 30 jaar zorgde: een temperatuurverandering die geenszins geleid kan hebben tot het drastische krimpen van de menselijke populatie. Het team kwam tot deze ontdekking door onderzoek op de bodem van Lake Malawi, een Afrikaans meer, waar in de bodem aanwijzingen voor klimaatveranderingen zeer goed zijn opgeslagen.

De onderzoekers kwamen de specifieke laag in de bodem, die het beeld schetst van het klimaat in die tijd, op het spoor door de ontdekking van minuscule vulkanische glasscherven. Deze bleken na een scheikundige analyse afkomstig te zijn van de Toba. Wanneer er sprake was geweest van een drastische klimaatverandering, was dat duidelijk zichtbaar geweest in de hoeveelheid en het type algen en ander organisch materiaal in die specifieke bodemlaag. Dit is echter niet het geval.

Grotere reikwijdte

De ontdekking betekent ook dat de reikwijdte van een uitbarsting van een supervulkaan als de Toba nog groter kan zijn dan aanvankelijk werd gedacht. De vondst van vulkanisch materiaal in Lake Malawi, ruim 7.000 kilometer verwijderd van de Toba, betekent dat de as zich bijna twee keer zo ver kan verspreiden als wetenschappers vermoedden.

Emma Faber



Geen reacties mogelijk.

artikelen van Emma Faber:
Wetenschap op z’n simpelst: AsapSCIENCE
Vulkaan Toba niet oorzaak bijna uitsterven mensheid
“Diabetici gemiddeld twee keer zo vaak depressief”