Boek tegen simplisme over islam en democratie

Foto: FaceMePLS, Flickr
14 - 05 - 2013 ► 09:41



Op 19 april werd het boek ‘Risky Liaisons’ gepresenteerd, een samenwerking tussen hoogleraar culturele antropologie aan de VU Thijl Sunier, hoogleraar politieke filosofie Govert Buijs en Peter Versteeg, beleidsmedewerker bij de faculteit der Godsgeleerdheid. Het boek presenteert de samenhang tussen religie en democratie. Een interview met Thijl Sunier: “Je kunt de vraag of religie en democratie elkaar verdragen of uitsluiten niet met ja of nee beantwoorden.”

Hoe is het idee voor het boek ontstaan?
“De aanleiding van het boek is een conferentie die we georganiseerd hebben in 2009. Het is een samenwerking tussen mensen van theologie en van sociale wetenschappen, die zich allebei bezighouden met de kwestie religie en democratie. We willen laten zien dat de belangrijkste vraag, gaan religie en democratie samen?, niet zo makkelijk met ja of nee beantwoord kan worden. Een heleboel mensen denken dat het een heel makkelijk te beantwoorden vraag is en we willen laten dat dit niet zo is.

In de inleiding van ons boek zetten we heel sterk aan dat je aan de ene kant religie hebt en aan de andere kant democratie. Dan rijst vervolgens de vraag: kun je die twee begrippen als gescheiden werelden neerzetten? Het is niet een pot nat: de relatie tussen die twee begrippen is afhankelijk van verschillende zaken: situaties (bijvoorbeeld een dominant politiek systeem in het Westen), het tijdperk (denk aan het vroege Calvinistische denken), de invalshoek die je kiest (wat bedoel je bijvoorbeeld precies met Islam?).“

U beweert dat de Islam en democratie elkaar niet uitsluiten.
“Je kunt de vraag of religie en democratie elkaar verdragen of uitsluiten dus niet met ja of nee beantwoorden. Als je het over de Islam hebt dan is meteen de vraag: heb je het over de situaties in landen, heb je het over een bepaalde strijd die gevoerd wordt, waar mensen bepaalde eisen stellen of doelen hebben? Er zijn moslims die zeggen: ‘We hebben geen democratie nodig want we hebben de Islam’, het gaat er dan vervolgens om hoe men dit interpreteert. Denk bijvoorbeeld aan het simplisme van Wilders, die zegt dat je hieraan meteen kan zien dat de Islam een ondemocratisch systeem is. Het punt is dat je dat soort simplistische stellingen nooit in zijn algemeenheid kan zeggen. Er zijn ook juist bewijzen dat wat er in de bronnen van de Islam staat, kan worden gezien als een soort blauwdruk voor een heel democratische samenleving. Dit is gebaseerd op een analyse over een Islamitische vorm van volksraadpleging (Shura). In tegenstelling tot christelijke groeperingen kent de Islam geen religieuze elite.”

Wat is de boodschap van het boek?
“Mensen zouden zich meer moeten verdiepen in de kwestie en dan tot de conclusie moeten komen dat ze voorzichtiger om moeten gaan met hoe het zit met religie en democratie. Niet beweren dat het allemaal koek en ei is, of beweren dat het allemaal verkeerd is. Dat is denk ik een kwestie om over na te denken, niet zomaar dingen gaan roepen omdat wij in Nederland allemaal denken te weten hoe het zit.”

Stas Brouwer



Geen reacties mogelijk.

artikelen van Stas Brouwer:
Boek tegen simplisme over islam en democratie
“Pijn objectief te meten in de hersenen”
Quiz Battle: wetenschap als spel op je smartphone
Supersnelle evolutie door veranderende omgeving