Robotica: ‘Mensen kun je niet vervangen, sommige taken wel’

15 - 05 - 2012 ► 12:22



Ze werken nu voornamelijk nog in fabrieken waar ze het zware werk van mensen overnemen. Binnenkort komen de robots dichterbij: bij ons thuis, in het verzorgingshuis en bij de politie. Frans Brom, hoofd Technology Assessment van het Rathenau Instituut, schreef samen met andere wetenschappers het boek Overal robots. Automatisering van de liefde tot de dood. “Er is een robot die trompet kan spelen, maar het zou een schande zijn als we het dagelijks spelen van de Last Post in Ieper ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog over zouden laten aan een robot.”

Hoe is het boek tot stand gekomen?
“Het uitgangspunt van ons boek is de ontwikkeling van de ‘nieuwe robotica’. Door die ontwikkeling ontstaan er intelligente machines, de robots. Met intelligent bedoelen we dat robots zelf bewegen en handelen in de echte, menselijke wereld. En omdat in de echte wereld, anders dan in het laboratorium of in de industriële productie, telkens veranderingen optreden, hebben die robots sensoren nodig om de wereld waar te nemen. De grote uitdaging van de robotica is om machines te maken die leren om in een veranderende omgeving de juiste dingen te doen. In het boek verkennen we wat die nieuwe technologische ontwikkelingen betekenen voor de zorg, voor het verkeer, de politie en de krijgsmacht.”

Wat kunnen robots voor ons betekenen?
“Robots kunnen vies, gevaarlijk en saai werk van ons overnemen. Als de taken maar helder zijn en de omgeving simpel genoeg, dan kunnen robots ons ondersteunen. Dat kan heel behulpzaam zijn.”

Waar kunnen ze voor worden ingezet? En waarvoor zullen mensen nodig blijven?
“De ontwikkelingen gaan snel, maar voorlopig zullen de robots de meeste taken alleen maar onder menselijk toezicht en aansturing kunnen. Heel precies dezelfde handeling herhalen in een niet veranderende omgeving. Bijvoorbeeld aan de lopende band in de auto-industrie. Dat kunnen robots beter dan mensen, maar inspelen op veranderingen, omgaan met emoties en met onvoorspelbaarheid kunnen mensen natuurlijk veel beter.”

Zijn robots een oplossing voor het tekort aan personeel in verzorgingshuizen?
“Robots begrijpen mensen nog maar beperkt en voor goede zorg is begrip, menselijk contact en ontmoeting nodig. Dus voorlopig kunnen robots nog niet zorgen. Wel zullen ze in de toekomst kunnen ondersteunen. Ze kunnen bijvoorbeeld helpen met tillen. Nu al gaat in sommige verpleeghuizen het licht automatisch aan als iemand op de gang komt, dat kan veel paniek voorkomen. Een verdergaande ‘intelligente omgeving’ zou mensen in staat kunnen stellen langer zelfstandig te blijven.”

Robots zullen op termijn in bepaalde situaties mensen gaan vervangen. Willen we dit wel?
“Dat apparaten mensen vervangen is al heel lang een onderdeel van de voortschrijdende mechanisering. Het vervangen van mensen als zodanig lijkt me geen probleem. Het wordt pas een probleem als het typisch menselijke wordt vervangen. In plaats van persoonlijk contact met een verzorger, een robot die je wast. Tegelijkertijd is het vaak voor mensen die afhankelijk zijn van anderen prettiger om afhankelijk te zijn van een apparaat dan van een mens. Je hoeft niet dankbaar te zijn en je houdt controle. Mensen kun je niet vervangen, sommige taken die mensen doen wel. In het boek geven we het voorbeeld van een robot die trompet kan spelen. Dat is hartstikke leuk, maar het zou toch een schande zijn als we het dagelijks spelen van de Last Post in Ieper ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog over zouden laten aan een robot.”

Hoe ziet de wereld er over 50 jaar uit?
“Als ik dat wist…”

Gerline van der Giessen



Geen reacties mogelijk.

artikelen van Gerline van der Giessen:
Robotica: ‘Mensen kun je niet vervangen, sommige taken wel’
Wat andere klanten kopen, beïnvloedt je koopgedrag
Groningen viert Nacht van Kunst & Wetenschap
Multitasken niet altijd efficiënt