Muizen met diabetes

(Foto: Rianne Ellenbroek)
16 - 03 - 2012 ► 12:04



Al jaren wordt er gezocht naar een remedie tegen de slopende ziekte diabetes. Diabetici hebben een insulinetekort doordat ze te weinig functionerende eilandjes van Langerhans in hun alvleesklier hebben. Rianne Ellenbroek (26), promovendus aan het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) onderzoekt hoe het lichaam zelf die eilandjes kan laten groeien. “Eerst geef ik de muizen vet eten. Vervolgens haal ik de alvleesklier eruit.”

Pas geleden ontdekte diabetoloog Bart Roep van het LUMC dat patiënten met diabetes type 1 toch nog insulinecellen hebben. Jullie zijn goed bezig!
“Klopt, maar Roep en zijn team houden zich met iets heel anders bezig dan wij. Zij proberen het immuunsysteem te veranderen, zodat de eilandjes van Langerhans niet kapot gaan. Wij daarentegen proberen juist nieuwe eilandjes te maken. Ik kijk daarom naar hoe het lichaam er zelf voor kan zorgen dat die eilandjes groeien.”

Waarom is het belangrijk dat deze eilandjes groeien?
“In de eilandjes wordt insuline aangemaakt en dit reguleert de bloedsuiker. Het is belangrijk dat er precies een juiste hoeveelheid suiker in je bloed zit, want bij een tekort val je flauw of raak je zelfs in coma en een te hoge bloedsuiker is erg schadelijk voor je organen. Patiënten met type 2 maken wel nog een beetje insuline aan, maar dat is te weinig om de bloedsuiker goed te reguleren en het wordt steeds minder. Patiënten met diabetes type 1 hebben helemaal geen eilandjes meer, want hun immuunsysteem vernietigt ze. ”

Maar had Roep niet net aangetoond dat patiënten met type 1 wel nog eilandjes hadden?
“Scherp! Bart Roep heeft aangetoond dat er in type 1 diabetes nog wat eilanden zijn, maar deze maken geen of heel weinig insuline. Ze verstoppen zich als het ware voor het immuunsysteem dat het gros van de eilanden al heeft kapotgemaakt.”

Terug naar jouw onderzoek, hoe laat je de eilandjes van Langerhans groeien?
“Tijdens de zwangerschap, in de puberteit en bij mensen met overgewicht, maar zonder diabetes, laat het lichaam de eilandjes zelf groeien. Als je weet hoe dat kan, kan je de eilandjes bij diabetespatiënten misschien ook laten groeien. Daarom kijk ik hoe de eilandjes zich in muizen aanpassen naar fysiologische omstandigheden, bijvoorbeeld in dikke muizen. Eerst geef ik de muizen vet eten. Vervolgens haal ik de alvleesklier eruit, snijd er dunne plakjes van en meet ik hoeveel eilandjes erin zitten.”

En wat heb je ontdekt?
“Ik kwam erachter dat de toename van de eilandjes begint in de staart van de alvleesklier. Zo noem je dat, de alvleesklier bestaat namelijk uit een kop, een romp en een staart. En vervolgens wilden we weten of deze eilandjes werkten in het genezen van muizen met diabetes…”

…muizen met diabetes?
“We zorgen ervoor dat de muizen kunstmatig diabetes krijgen. Eigenlijk is het wel een beetje zielig, want ze hebben een super hoge bloedsuikerspiegel. Eerst verniel je alle eilandjes van de muizen en vervolgens transplanteer je die van hun dikke broertjes en zusjes. Toen we dat dus deden, werkten de eilandjes uit de staart van de alvleesklier helaas niet beter dan de andere eilandjes. Tegelijkertijd is dat ook weer heel interessant. Dat betekent dus dat de eilandjes in de alvleesklier signalen krijgen om zich aan te passen. In de alvleesklier zelf zijn dus relevante factoren, die de eilandjes stimuleren tot groei. Dit biedt weer nieuwe perspectieven.”

Volgend jaar rondt Rianne Ellenbroek haar promotieonderzoek af en publiceert zij de resultaten in een internationaal tijdschrift voor diabetesonderzoek.

Anne Nieuwhof



Geen reacties mogelijk.

artikelen van Anne Nieuwhof:
Muizen met diabetes
Gepensioneerden nuttig voor samenleving
Het nieuwe vissen: beter voor vis en natuur
Van Eyck open en bloot