Pinguïns gebruiken zelfde spraakpatronen als mens

De kreten van zwartvoetpinguïns voldoen aan twee fundamentele taalwetten. Dit duidt erop dat deze pinguïns dezelfde spraakpatronen gebruiken als de mens, blijkt uit recent onderzoek.

Groen begraven: klimaatverandering bestrijden met compost

We moeten niet alleen groener leven, maar ook groener doodgaan. Begraven en cremeren hebben grote impact op het milieu. Er wordt daarom onderzoek gedaan naar het omzetten van het menselijk lichaam in compost. Die compost kan dan weer gebruikt worden om bomen en planten van te laten groeien. Tijdens het jaarlijks congres van de American Association for the Advancement of Science (AAAS) eind februari, vertelde Lynne Carpenter-Boggs over de resultaten van haar onderzoek naar het composteren van het menselijk lichaam.

Kennis als wapen tegen kanker

Wat is de relatie tussen SUMO-eiwitten en kanker? Het antwoord is simpel: schakel je deze eiwitten uit, dan rem je tumorgroei. Alfred Vertegaal, hoogleraar Celbiologie aan het LUMC, doet onderzoek naar SUMO-eiwitten. Samen met gespecialiseerde onderzoeksgroepen probeert hij remmers te vinden om delende kankercellen tegen te gaan. Is dit de nieuwe manier van kankerbestrijding?

Berekenend op zoek naar asteroïden: ”Welke zijn potentieel gevaarlijk?”

Regelmatig scheren er asteroïden langs de aarde. Soms verbranden ze in de dampkring of slaan ze zelfs in als meteoriet. In de nacht van 2 op 3 maart was er een felle lichtflits boven Nederland te zien, vermoedelijk afkomstig van zo’n meteoriet. Drie Leidse astronomen hebben met een supercomputer bewezen dat er meer potentieel gevaarlijke asteroïden zijn dan eerder bekend was. Simon Portegies Zwart was betrokken bij het onderzoek en het opzetten van de Hazardous Object Identifier (HOI), waarmee de berekeningen werden uitgevoerd.

Pinguïns gebruiken zelfde spraakpatronen als mens

De kreten van zwartvoetpinguïns voldoen aan twee fundamentele taalwetten. Dit duidt erop dat deze pinguïns dezelfde spraakpatronen gebruiken als de mens, blijkt uit recent onderzoek.

kijkopkennis wordt gemaakt door studenten 'journalistiek en nieuwe media' aan de universiteit leiden - meer over kijkopkennis

Jonge sporters kunnen het beste meerdere sporten beoefenen om zo het aantal blessures te verminderen, blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Kansas.

Tijdens de Nationale Bijentelling van 13 en 14 april in Nederland bleven veel bijen in hun holletje. Het koude weer zorgde ervoor dat de bijen veilig binnen bleven.

Jonge kinderen met ADHD die Ritalin of andere medicijnen gebruiken op basis van methylfenidaat (MPH) hebben een grotere kans om tijdens hun tienerjaren antidepressiva te gebruiken. Dit blijkt uit onderzoek van de Israëlische Bar-Ilan Universiteit.

Artsen hebben opnieuw bewezen dat kankerpatiënten moeten uitkijken met bepaalde kruiden en voedingsmiddelen. Bij vrouwen met borstkanker die met hormonen worden behandeld, zijn de kankermedicijnen minder effectief als zij daarbij ook kurkuma-tabletten slikken.

Wie kent ze niet: De Bewuste Kantine gepromoot door Wilfred Genee en Johan Derksen, de snelheidsmeters met de smileys, de gezonde kassa’s en de onlangs geplaatste watertappunten op schoolpleinen? We worden in ons dagelijks leven (on)bewust begeleid naar gewenst gedrag. We vervangen het broodje kroket door een broodje kaas, we rijden keurig 50 km/uur binnen de bebouwde kom, we pakken geen Twix maar een appel bij de kassa en scholieren drinken vanaf nu water in plaats van energiedrankjes. En dit allemaal door het wondermiddel ‘nudging’.

Het onderzoeksveld van beschrijvende taalwetenschappers ligt buiten de universiteit, in gebieden waar ze de taal kunnen vastleggen. Maar het contact met de lokale bevolking gaat verder dan alleen het uitwisselen van woorden en zinnetjes: de bevolking zelf krijgt steeds meer ruimte voor eigen inbreng in het onderzoek naar de taal en cultuur.

In 2016 hebben we met heel Nederland 2 miljard kilo aan voedsel verspild. Hiermee mogen we ons één van de grootste verspillers van Europa noemen, met huishoudens als grootste boosdoener; de helft van alle verspilling zit bij de consument zelf in de vuilnisbak. Het is niet alleen zonde, het heeft ook weerslag op het milieu: door te verspillen vergroot de consument zijn ecologische voetafdruk en staat er meer op het spel dan we in de eerste instantie denken.

Je moet je gesprek toch even staken, zojuist vloog er een enorm vliegtuig over. Het passeren van dit voertuig gaat niet onopgemerkt vanuit je terrasstoel op een Leidse gracht. Tijdens het hoogseizoen is het een komen en gaan van vliegtuigen boven deze stad. Het zorgt voor een enorme wirwar in het luchtruim, niet alleen boven Leiden. Het vliegtoerisme blijft groeien, met grote gevolgen.

Klimaatspijbelen. Een nieuw begrip ontstaan vanwege een klimaatprotest door scholieren in Den Haag op 7 februari van dit jaar. Scholieren uit hele land kwamen massaal naar de hofstad om te protesteren tegen de klimaatverandering. Het leidde tot veel media-aandacht en een gesprek met de premier in het torenkamertje, maar de scholieren gingen niet overstag en gaven aan door te gaan met protesteren. Hoe nieuw is deze protestvorm eigenlijk?

Naar de gallemiezen gaan, een buik met benen hebben en een gleuvenrijder zijn: Amsterdamse uitdrukkingen die niet vaak meer in ons taalgebruik voorkomen. Taalliefhebbers schreeuwen al jaren van de daken dat Nederlandse dialecten hun beste tijd gehad hebben. Wat betekent dit voor het ‘Mokums’ en hoe praten we in de toekomst dan wel? We zullen nooit allemaal hetzelfde gaan praten, want we hebben veel te veel de behoefte ons te onderscheiden”, vertelt taalonderzoekster Mathilde Jansen.

Ze verdienen stukken minder dan mannelijke collega’s, genieten meestal niet van dezelfde mate van baanzekerheid en in de bedrijfstop zijn ze structureel ondervertegenwoordigd. Op de arbeidsmarkt en werkvloer bevinden Japanse vrouwen zich in een benarde positie. Een vaak gehoorde verklaring is dat het gewoon een kwestie van cultuur is, maar volgens experts is dat te kort door de bocht. Economische processen, belastingaftrek en rigide carrièretrajecten dragen allemaal hun steentje bij.

Tralies voor de ramen, bewakers bij de poorten, bodychecks. Werknemers mogen pas naar buiten als het werk af is. Nee, dit gaat niet over een gevangenis, maar over de kledingfabrieken in Bangladesh. Dit zijn de bevindingen van antropoloog Hasan Ashraf, die zes maanden veldonderzoek deed door in zo’n fabriek te gaan werken. Hij vindt dat de omstandigheden van de werknemers op het gebied van gezondheid, veiligheid en welvaart snel moeten verbeteren.

Nederlanders worden dikker en dikker. Uit cijfers van het ministerie van Volksgezondheid en Zorg blijkt dat bijna de helft van de volwassenen in ons land overgewicht heeft. Met het afschaffen van de gefaalde blauwe en groene ‘Ik Kies Bewust’ vinkjes in 2018 is er geen richtlijn voor gezond eten meer aanwezig in de supermarkten. Volgens een preventieakkoord van de Rijksoverheid wordt er in 2020 een alternatief voedselkeuzelogo gepresenteerd. Gaat dit logo Nederlanders wel helpen bewustere keuzes te maken?

Tijd is overal in ons leven aanwezig. We zetten er onze wekkers op, kunnen de wereldrecords van sporters meten tot op duizendsten van een seconde en worden onomkeerbaar ouder. Toch gaat nadenken over tijdsmeting voor de meeste mensen niet veel verder dan het verzetten van de klok bij het ingaan van de zomer- of wintertijd: moet ik morgen nu een uur eerder op of kan ik mooi een extra uurtje slaap meepakken? Zo ook waarschijnlijk de gemiddelde Deen, zich onbewust van het feit dat Denemarken zo’n 0,1 seconde voorloopt op de rest van de wereld. En dat door een 125 jaar oude wet. “Het is moeilijk voor te stellen dat hier boetes voor worden uitgedeeld.”

Amsterdamse leerlingen met een migratieachtergrond krijgen op de basisschool vaak het advies naar het beroepsvoorbereidend onderwijs te gaan.

Wetenschap toegankelijker maken door ‘Open Access’: dat is het doel van ‘Plan S’, een initiatief om alle gesubsidieerde publicaties vrij toegankelijk te maken. De Nederlandse Vereniging van Universiteiten ziet bezwaren.

Geneesmiddelen moeten en kunnen veel goedkoper, zo stelt hoogleraar Carin Uyl-De Groot van de Rotterdamse Erasmus Universiteit in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Reviews. Door de prijs van onder meer kankermedicijnen te bepalen aan de hand van een nieuw algoritme, komt deze soms wel tientallen keren lager te liggen. En dat is hard nodig volgens Uyl-de Groot: […]

Nederlanders reageren relatief nuchter op de gevaren van terrorisme, blijkt uit een onderzoek van Marieke Liem, Sanneke Kuipers en Jessica Sciarone. In hun onderzoek naar de terroristische dreiging in Nederland, probeerden zij te achterhalen in hoeverre de aanslagen in nabijgelegen landen ook van invloed zijn op de risicobeleving van de Nederlandse bevolking en wat de rol van de overheid daarbij moet zijn.

In de Leidse grachten belanden na evenementen regelmatig grote hoeveelheden plastic bekertjes. Een groeiend probleem voor de Sleutelstad. Vanuit het Citizen Science Lab gaan inwoners en wetenschappers aan de slag met dit probleem. Projectleider Liselotte Rambonnet (26) vertelt meer over het plasticproject.

‘Soundscapen’: hoogleraar auditieve cultuur en muziekfilosofie Marcel Cobussen wil meer aandacht voor de geluidsbalans in publieke ruimtes en stedelijke omgevingen.

Veel vet eten, zo min mogelijk koolhydraten en eens per week een etmaal vasten. Dat is de basis van het Pioppi-dieet, de nieuwste voedingstrend. Frans Kok, emeritus-hoogleraar Voeding en Gezondheid in Wageningen, heeft in zijn loopbaan al veel trends voorbij zien komen die een voor een flopten. Hoe kan het dan dat ieder nieuw dieet toch onmiddellijk weer populair wordt?

Deze dagen zijn spannend voor Brexit. Op 13 maart is de aangepaste uittredingsovereenkomst van May opnieuw weggestemd in het Britse Lagerhuis. Maar ook een No Deal-Brexit is door politici weggestemd. Joris Larik, specialist in EU-recht aan de Universiteit Leiden, deed onderzoek naar de gevolgen van Brexit.

Binnen het wetenschappelijk onderwijs staat onderzoek hoog in het vaandel. Maar hoe betrek je studenten eigenlijk in onderzoek? Mayke Vereijken, onderzoeker en onderwijskundig adviseur van ICLON (Interfacultair centrum voor lerarenopleiding, onderwijsontwikkeling en nascholing van de Universiteit Leiden), onderzocht dat voor het medische onderwijs.

Europa is in de afgelopen jaren opgeschrikt door meerdere, grote terreuraanslagen. Hierbij vielen enkele honderden doden. Het doel van zo’n aanslag is angst creëren bij de bevolking. In opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) deden drie onderzoekers van de Universiteit Leiden onderzoek naar de risicobeleving van burgers bij terroristische dreiging, en de manier […]

Broeikasgassen zorgen voor de opwarming van de aarde. Om die opwarming te beperken is het de ambitie om de CO2-uitstoot fors te verlagen. Daarvoor moeten we naar andere energiebronnen: van fossiele naar duurzame, zoals zon en wind. Yuvraj Birdja (30) is net in Leiden gepromoveerd op een onderzoek dat laat zien dat het elektrochemisch omzetten van CO2 daarbij ook een deel van de oplossing kan zijn.

Maar liefst 8 procent van de werkende mensen vindt hun baan nutteloos. Daarbovenop twijfelt nog eens 17 procent over het nut van hun baan. Dit blijkt uit een onderzoek van de econoom Max van Lent, onderzoeker en docent aan de Universiteit van Leiden. Hij onderzocht samen met Robert Dur (Erasmus Universiteit) in hoeverre werknemers uit 47 verschillende landen hun baan nutteloos vinden voor de maatschappij. Van Lent vertelt wat je er tegen kan doen.

Aandacht voor seksuele oriëntatie en genderidentiteit van werknemers is van belang voor een goede werkomgeving. Hoogleraar Jojanneke van der Toorn: “Dat zorgt voor vertrouwen en betere samenwerking.”