“Modernisering was een gevecht in Nederland”

De modernisering is vertraagd door de christelijke visie op het Laatste Oordeel. Dat concludeert de Leidse historica Rie-Hilje Kielman in haar proefschrift. De ‘eindtijdverwachting’ tussen 1790 en 1880 zorgde voor een botsing tussen vrijzinnige liberalen en orthodoxe christenen. “Het verbaast mij hoe mensen kunnen zeggen dat moslims de Koran minder letterlijk moeten nemen, terwijl het christendom daar eeuwen over gedaan heeft.”

Sociale transitie werkt bij transgenderkinderen

Kinderen die als het andere geslacht door het leven gaan, lopen geen groter risico op depressie dan hun leeftijdsgenoten. Dat blijkt uit een recent verschenen studie in het American Academy Journal of Child and Adolescent Psychiatry.

Weinig voedselveiligheid in populaire kookboeken

Populaire kookboeken bieden lezers maar weinig advies over voedselveiligheid, blijkt uit een studie van North Carolina State University. De onderzoekers analyseerden honderden recepten en kwamen tot de conclusie dat deze vrijwel allemaal slecht of helemaal geen advies geven over voedselveiligheid.

Onverwachte auteur Wilhelmus

Nu Sybrand Buma wil dat we allemaal trots elke ochtend het Wilhelmus zingen, rijst de vraag weer: wie heeft het volkslied geschreven? Marnix van Sint-Aldegonde was altijd het algemene antwoord, maar nieuw onderzoek wijst een andere potentiële auteur aan: Petrus Datheen. Deze verrassende conclusie komt van Mike Kestemont, onderzoeker van de Universiteit Antwerpen.

“Modernisering was een gevecht in Nederland”

De modernisering is vertraagd door de christelijke visie op het Laatste Oordeel. Dat concludeert de Leidse historica Rie-Hilje Kielman in haar proefschrift. De ‘eindtijdverwachting’ tussen 1790 en 1880 zorgde voor een botsing tussen vrijzinnige liberalen en orthodoxe christenen. “Het verbaast mij hoe mensen kunnen zeggen dat moslims de Koran minder letterlijk moeten nemen, terwijl het christendom daar eeuwen over gedaan heeft.”

kijkopkennis wordt gemaakt door studenten 'journalistiek en nieuwe media' aan de universiteit leiden - meer over kijkopkennis

Les over drones – op het ROC Twente zijn ze het van plan. Mbo-4-leerlingen schrijven zich massaal in voor ‘creative droning’. Maar sluiten de vakken ook aan bij de wettelijke kaders van de overheid?

In de Groenlandzee en de Barentszzee zijn honderden tonnen plasticafval gevonden. Dit gebied vormt daarmee de zesde drijvende vuilnisbelt ter wereld. Deze ontdekking publiceerde het tijdschrift Science Advances onlangs. De ongeveer 300 miljard kleine stukjes komen vooral uit Europa en de Verenigde Staten.

Is ADHD een hersenziekte? Een recente studie van het Radboudumc stelt van wel, maar de bewijzen krijgen kritiek. ADHD-specialist Tinca Polderman denkt dat de farmaceutische industrie belang heeft bij het stempel hersenziekte. “De grens om iets als stoornis te diagnosticeren lijkt lager geworden.”

De nalatenschap van iconische presidenten zoals Roosevelt en Kennedy heeft grote invloed op de culturele identiteit van Amerikanen. Maar Trump kan nog wel eens een identiteitscrisis veroorzaken in Amerika.

HIV bestrijden via genetische modificatie – de nieuwe techniek CRISPR heeft de potentie om dat een stuk makkelijker te maken. Waar genetisch modificeren eerst maanden moest duren, verkort CRISPR deze periode naar weken. Een revolutie, maar is dat wel terecht? Een eeuwenoud gevaar ligt namelijk op de loer: resistentie.

Dialectsprekers worden zowel in het klaslokaal als op de werkvloer vaak geconfronteerd met diepgewortelde vooroordelen tegenover hun dialect. Uit recent onderzoek blijkt dat deze vooroordelen grote gevolgen hebben: ze leiden tot dialectdiscriminatie in rechtbanken over de hele wereld.

Smaakversterker MSG, ook wel Ve-tsin genoemd, wordt vaak genoemd als de veroorzaker van het Chinees-restaurant syndroom. Na het eten van Chinese gerechten met daarin MSG zouden klachten als misselijkheid, hoofdpijn en duizeligheid optreden. Is MSG ook nog ongezond als het ervoor zorgt dat je kinderen opeens vierhonderd spruitjes per dag eten in plaats van met moeite een halve?

Taalwetenschappers stellen dat over honderd jaar 6000 van de 7000 talen verdwenen zullen zijn. Dit betekent dat er gemiddeld elke twee weken één taal verloren gaat. Zonde, zou de linguïst zeggen, want er verdwijnt daarmee ook veel kennis. De econoom daarentegen ziet dit als kostenbesparing.

Universiteitje spelen, dat is volgens sommigen wat hogescholen doen als ze onderzoek bedrijven. Volgens anderen is het essentieel dat het hbo zijn studenten opleidt tot onderzoekende burgers. Ruim vijftien jaar na de introductie van de lector – praktijkonderzoeker – in het hbo, is de functie nu ook in de wet opgenomen. Het kasplantje van het hoger onderwijs lijkt langzaam tot wasdom te komen.

Saaie toonladders, ingewikkelde noten lezen, en steeds weer dat ellenlange oefenen: niet iedereen heeft goede herinneringen aan de verplichte muzieklessen die hij als kind had. Toch zou volgens velen muziek weer een rol moeten spelen op de basisschool. Muziek maken versterkt hersenverbindingen en verbetert de fijne motoriek. Ook op sociaal gebied hebben kinderen die muziek maken een streepje voor.

Opgepompte borsten, strakgetrokken voorhoofden en rechtgezette neuzen. Vrouwen die aan hun lichaam hebben laten sleutelen zijn niet langer een opvallende verschijning. Over mannen met volgespoten lippen en gladgestreken kraaienpootjes hoor je echter zelden iets. Maar dat ook die er zijn, is een feit. En ja, ook in Nederland.

Wereldwijd doen miljoenen huiseigenaren aan kamerdelen. Via platforms als Airbnb en Roomorama verhuren zij ongebruikte ruimte in hun huis. De huurder is relatief goedkoop uit, terwijl de verhuurder er een leuk zakcentje aan overhoudt. Het lijkt een ideale situatie. Uit onderzoek blijkt echter dat deze vorm van de deeleconomie lang niet voor iedereen positief uitpakt.

Macht, propaganda en illegaliteit – het dark web als paradijs voor criminelen en terroristen. Waarom kunnen zij hier ongestoord hun gang gaan? En: is het dark web wel zo anoniem? ‘Eén foutje en je bent de pineut.’

Drukke winkelstraten, felle lichten en harde geluiden. De een is er gevoeliger voor dan de ander, sommige mensen zelfs overgevoelig. Oftewel, ze zijn hoogsensitief. Ze worden overweldigd door indrukken van alledag. Diegenen die er veel last van hebben, kunnen hulp zoeken bij psychologen en natuurgeneeskundige therapeuten. Maar niet iedereen erkent het bestaan van hoogsensitiviteit: ‘Je moet er geen etiket op plakken.’

Mensen met een depressie kunnen na eenvoudig bloedonderzoek een gerichtere behandeling krijgen. Dat stellen onderzoekers van het UT Southwestern Center in Texas. De hoogte van een bepaald eiwit in het bloed moet aantonen welk medicijn het meest geschikt is voor de patiënt.

Het aantal mensen met diabetes neemt toe wanneer het warmer wordt, blijkt uit nieuw onderzoek van zes wetenschappers van de Universiteit Leiden. Zij vergeleken het aantal nieuwe diabetici in verschillende Amerikaanse staten: de buitentemperatuur speelt daarin een rol.

Moeders die roken tijdens en na de zwangerschap verhogen mogelijk de kans op gehoorproblemen bij hun kind. Dit blijkt uit een studie op muizen die werd gepubliceerd in het Amerikaanse blad The Journal of Physiology.

Twee studenten uit Utrecht hebben een nieuwe studeerpil ontwikkeld: de Study Buddy. Deze pil moet koffie, energiedrankjes en Ritalin gaan vervangen. Uitvinders Gerben Houwers en Wimme Klaver noemen de studeerpil een gezonde en legale variant voor onder andere Ritalin. Toch blijkt er geen wetenschappelijk bewijs te zijn dat de Study Buddy de leercapaciteiten bevordert. Volgens Houwers […]

Kinderen gaan meer lezen als hun knuffels in de bibliotheek logeren. Vier onderzoekers uit Japan hebben bewezen dat er zelfs dagen na de logeerpartij nog een positief effect is. De onderzoekers van de Okayama University lieten kinderen een maand lang een band opbouwen met de knuffels. Vervolgens lieten ze knuffels logeren in een bibliotheek en […]

Er komen minder overvallen, inbraken, moorden en diefstallen voor in gebieden waar veel immigranten wonen. Dat blijkt uit een Amerikaans onderzoek dat is gepubliceerd in het Journal of Ethnicity in Criminal Justice. De claim dat immigratie leidt tot toenemende criminaliteit, is volgens deze studie dus onjuist.

Schaatsers kunnen mogelijk nog harder als zij hun trainingen optimaliseren. Dat blijkt uit de eerste resultaten van onderzoek naar training- en wedstrijdgegevens. Het onderzoek wordt uitgevoerd door de Universiteit Leiden en de Hogeschool van Amsterdam.

Historicus Damian Pargas ontving de prestigieuze Vidi-onderzoekssubsidie. Hij oogst internationaal lof met zijn onderzoek naar slaven in 19e-eeuws Amerika. In Beacons of Freedom bestudeert de onderzoeker de groep slaven die hun lot ontvluchtte.

Nederland is altijd al land van migranten geweest. Maar hoe dacht de gewone burger zelf over het vaderland? Historica Anne Petterson promoveerde op Nederlands nationalisme in de negentiende eeuw en laat in haar boek zien dat nationalisme heel anders was dan tot nu toe gedacht.

Robots en computers nemen steeds meer werk over van de mens. Nu is de journalistiek de volgende in de rij voor robotisering. De Jönköping University in Zweden start een onderzoek naar de overname van journalistiek door robots. Alexander Pleijter, docent en onderzoeker internetjournalistiek aan de Universiteit Leiden, heeft eerder meegewerkt aan een soortgelijk onderzoek in […]

Taaltechnoloog Eric Sanders van de Radboud Universiteit meet met een online monitor de politieke stemming op Twitter. Een aanvulling op de opiniepeilingen. ‘Twitter is een goede bron van informatie omdat veel mensen op dit medium hun mening geven over de politiek.’

Ongeveer een op de tien gamende jongens in de leeftijd van 12 tot 15 is gameverslaafd, tegenover een op de honderd meiden. Dat blijkt uit onderzoek van Regina van den Eijnden (Universiteit van Utrecht). Zij verzamelde in 2016 data over de gamegewoontes van zo’n 2000 jongeren.