Positie Japanse vrouw: veel ingewikkelder dan “simpele kwestie van cultuur”

Ze verdienen stukken minder dan mannelijke collega’s, genieten meestal niet van dezelfde mate van baanzekerheid en in de bedrijfstop zijn ze structureel ondervertegenwoordigd. Op de arbeidsmarkt en werkvloer bevinden Japanse vrouwen zich in een benarde positie. Een vaak gehoorde verklaring is dat het gewoon een kwestie van cultuur is, maar volgens experts is dat te kort door de bocht. Economische processen, belastingaftrek en rigide carrièretrajecten dragen allemaal hun steentje bij.

Gevangenis of kledingfabriek in Bangladesh?

Tralies voor de ramen, bewakers bij de poorten, bodychecks. Werknemers mogen pas naar buiten als het werk af is. Nee, dit gaat niet over een gevangenis, maar over de kledingfabrieken in Bangladesh. Dit zijn de bevindingen van antropoloog Hasan Ashraf, die zes maanden veldonderzoek deed door in zo’n fabriek te gaan werken. Hij vindt dat de omstandigheden van de werknemers op het gebied van gezondheid, veiligheid en welvaart snel moeten verbeteren.

Ik Kies (toch niet zo) Bewust

Nederlanders worden dikker en dikker. Uit cijfers van het ministerie van Volksgezondheid en Zorg blijkt dat bijna de helft van de volwassenen in ons land overgewicht heeft. Met het afschaffen van de gefaalde blauwe en groene ‘Ik Kies Bewust’ vinkjes in 2018 is er geen richtlijn voor gezond eten meer aanwezig in de supermarkten. Volgens een preventieakkoord van de Rijksoverheid wordt er in 2020 een alternatief voedselkeuzelogo gepresenteerd. Gaat dit logo Nederlanders wel helpen bewustere keuzes te maken?

Deense tijd laat zich (niet) de wet voorschrijven

Tijd is overal in ons leven aanwezig. We zetten er onze wekkers op, kunnen de wereldrecords van sporters meten tot op duizendsten van een seconde en worden onomkeerbaar ouder. Toch gaat nadenken over tijdsmeting voor de meeste mensen niet veel verder dan het verzetten van de klok bij het ingaan van de zomer- of wintertijd: moet ik morgen nu een uur eerder op of kan ik mooi een extra uurtje slaap meepakken? Zo ook waarschijnlijk de gemiddelde Deen, zich onbewust van het feit dat Denemarken zo’n 0,1 seconde voorloopt op de rest van de wereld. En dat door een 125 jaar oude wet. “Het is moeilijk voor te stellen dat hier boetes voor worden uitgedeeld.”

Positie Japanse vrouw: veel ingewikkelder dan “simpele kwestie van cultuur”

Ze verdienen stukken minder dan mannelijke collega’s, genieten meestal niet van dezelfde mate van baanzekerheid en in de bedrijfstop zijn ze structureel ondervertegenwoordigd. Op de arbeidsmarkt en werkvloer bevinden Japanse vrouwen zich in een benarde positie. Een vaak gehoorde verklaring is dat het gewoon een kwestie van cultuur is, maar volgens experts is dat te kort door de bocht. Economische processen, belastingaftrek en rigide carrièretrajecten dragen allemaal hun steentje bij.

kijkopkennis wordt gemaakt door studenten 'journalistiek en nieuwe media' aan de universiteit leiden - meer over kijkopkennis

Wetenschap toegankelijker maken door ‘Open Access’: dat is het doel van ‘Plan S’, een initiatief om alle gesubsidieerde publicaties vrij toegankelijk te maken. De Nederlandse Vereniging van Universiteiten ziet bezwaren.

Voetafdrukken van 700.000 jaar oud onthullen een samenleving waar kinderen mogelijk deelnamen aan gevaarlijke activiteiten, zoals het slachten van een nijlpaard.

Jongeren voelen afgunst vooral in gezelschap van leeftijdsgenoten of als ze online zijn. Dit blijkt uit onderzoek van Hannah Lennarz van de Radboud Universiteit in Nijmegen.

Met röntgenfoto’s onderzoeken of een Rembrandt wel een echte Rembrandt is. Kunst- en onderzoeksfotograaf René Gerritsen helpt al meer dan dertig jaar mysteries in de kunstwereld te ontrafelen.

‘Het Noord-Korea van Afrika’, zo luidt de bijnaam van Eritrea. De vergelijking is begrijpelijk. Eritrea schendt systematisch en op grote schaal mensenrechten. Marteling, verkrachting en slavernij zijn er aan de orde van de dag. Toch was hier lange tijd relatief weinig over bekend. Dat veranderde toen er in 2015 een vernietigend rapport van de VN naar buiten kwam. Ondanks dit rapport zijn sommige Europese Eritreeërs groot fan van de Eritrese dictator. Hoe kan dat?

Psychische kwalen laten zich lastiger diagnosticeren dan botbreuken. Een depressieve episode kan zich heel verschillend uiten. Recent onderzoek probeert op basis van taalgebruik vast te stellen of iemand depressief is. Zou je woordkeus een aanwijzing kunnen zijn voor een depressie? Psycholinguïst Niels Schiller: ‘Never say never.’

Mannen werken nog altijd veel minder deeltijd dan vrouwen. Dat blijkt uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Volgens Gert-Jan Lelieveld, hoogleraar psychologie, heeft dit voornamelijk te maken met een gebrek aan acceptatie. ‘Mannen horen het gezin van voedsel en onderdak te voorzien. Als je dat niet kunt, word je gezien als mietje.’ Toch winnen deeltijdbanen de afgelopen jaren ook onder mannen aan populariteit.

Het wordt gezien als de geboorteakte van Nederland en de Inspiratiebron voor de Amerikaanse Declaration of Independence. Dit gaat natuurlijk over het Plakkaat van Verlatinghe. Het Plakkaat uit 1581 is een van de topstukken van het Nationaal Archief. Maar is dit document uit de Tachtigjarige Oorlog echt de onafhankelijkheidsverklaring van Nederland en de geboorte van de onafhankelijke Republiek? Historicus Jasper van der Steen: ‘De gewesten hebben het nooit opgesteld met de intentie om onafhankelijk te worden.’

De weginrichting is cruciaal voor de verkeersveiligheid. Overheden zien in toenemende mate de oplossing in ‘shared space’, waarbij weggebruikers kriskras door elkaar fietsen, lopen en rijden. Maar is dat wel zo veilig? “Het werkt niet als er veel automobilisten zijn naast fietsers en voetgangers, zeker als die automobilisten er wel 40 kilometer per uur kunnen rijden.”

Jaarlijks krijgen duizenden jongeren te maken met oorsuizen door blootstelling aan hard geluid. De gevolgen van chronische tinnitus zijn uiteenlopend. De een wordt depressief, terwijl de ander zich hier helemaal geen zorgen om maakt. Veel jongeren lopen al op jonge leeftijd oorsuizen op bij feesten en festivals. Dat kan ook een groot effect hebben op de economie. Daarom heeft de Europese Commissie ervoor gekozen om een onderzoek te financieren, geleid door het UMCG in Groningen.

Geneesmiddelen moeten en kunnen veel goedkoper, zo stelt hoogleraar Carin Uyl-De Groot van de Rotterdamse Erasmus Universiteit in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Reviews. Door de prijs van onder meer kankermedicijnen te bepalen aan de hand van een nieuw algoritme, komt deze soms wel tientallen keren lager te liggen. En dat is hard nodig volgens Uyl-de Groot: […]

Nederlanders reageren relatief nuchter op de gevaren van terrorisme, blijkt uit een onderzoek van Marieke Liem, Sanneke Kuipers en Jessica Sciarone. In hun onderzoek naar de terroristische dreiging in Nederland, probeerden zij te achterhalen in hoeverre de aanslagen in nabijgelegen landen ook van invloed zijn op de risicobeleving van de Nederlandse bevolking en wat de rol van de overheid daarbij moet zijn.

In de ochtend wat meer, en in de avond wat minder eten, zou kunnen helpen bij het afvallen. Dat was al langer bekend, maar op basis van een studie die in maart verscheen in Cell Reports zegt Rosa van den Berg: ‘Onze resultaten zouden die bevindingen kunnen verklaren.’

In 2017 zijn de meeste verkeersdoden gevallen op de fiets, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Ruim een kwart van deze fietsers verongelukten op een e-bike, een fiets met elektrische ondersteuning. Het is voor het eerst dat de meeste dodelijke verkeersongevallen op de fiets voorkomen. Voorheen vielen de meeste dodelijke slachtoffers onder inzittenden van personenauto’s.

De ontdekking van een sterrenstelsel waarin vrijwel geen donkere materie te vinden is zou bewijzen dat donkere materie écht bestaat. Volgens sommige wetenschappers kunnen alternatieve theorieën over zwaartekracht daardoor overboord.

Hoger opgeleide Europese migranten in Nederland zijn eerder geneigd om in hun herkomsttaal met kinderen te spreken dan lager opgeleide migranten. Dit blijkt uit een recente Nederlandse publicatie in het tijdschrift European Societies.

Nieuwsbedrijven en individuele journalisten hebben een centrale machtspositie bij hypes op Twitter. De ‘gewone burger’ speelt in deze situatie een relatief kleine rol op het discussieplatform. Dat blijkt uit onderzoek van Middlesex University London.

Deze dagen zijn spannend voor Brexit. Op 13 maart is de aangepaste uittredingsovereenkomst van May opnieuw weggestemd in het Britse Lagerhuis. Maar ook een No Deal-Brexit is door politici weggestemd. Joris Larik, specialist in EU-recht aan de Universiteit Leiden, deed onderzoek naar de gevolgen van Brexit.

Binnen het wetenschappelijk onderwijs staat onderzoek hoog in het vaandel. Maar hoe betrek je studenten eigenlijk in onderzoek? Mayke Vereijken, onderzoeker en onderwijskundig adviseur van ICLON (Interfacultair centrum voor lerarenopleiding, onderwijsontwikkeling en nascholing van de Universiteit Leiden), onderzocht dat voor het medische onderwijs.

Europa is in de afgelopen jaren opgeschrikt door meerdere, grote terreuraanslagen. Hierbij vielen enkele honderden doden. Het doel van zo’n aanslag is angst creëren bij de bevolking. In opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) deden drie onderzoekers van de Universiteit Leiden onderzoek naar de risicobeleving van burgers bij terroristische dreiging, en de manier […]

Broeikasgassen zorgen voor de opwarming van de aarde. Om die opwarming te beperken is het de ambitie om de CO2-uitstoot fors te verlagen. Daarvoor moeten we naar andere energiebronnen: van fossiele naar duurzame, zoals zon en wind. Yuvraj Birdja (30) is net in Leiden gepromoveerd op een onderzoek dat laat zien dat het elektrochemisch omzetten van CO2 daarbij ook een deel van de oplossing kan zijn.

Maar liefst 8 procent van de werkende mensen vindt hun baan nutteloos. Daarbovenop twijfelt nog eens 17 procent over het nut van hun baan. Dit blijkt uit een onderzoek van de econoom Max van Lent, onderzoeker en docent aan de Universiteit van Leiden. Hij onderzocht samen met Robert Dur (Erasmus Universiteit) in hoeverre werknemers uit 47 verschillende landen hun baan nutteloos vinden voor de maatschappij. Van Lent vertelt wat je er tegen kan doen.

Aandacht voor seksuele oriëntatie en genderidentiteit van werknemers is van belang voor een goede werkomgeving. Hoogleraar Jojanneke van der Toorn: “Dat zorgt voor vertrouwen en betere samenwerking.”

Turkije vangt vluchtelingen voor Europa op, maar staat ook bekend als een autoritair land waarin critici van Erdogan in de gevangenis belanden. Erik-Jan Zürcher, hoogleraar Turkse talen en culturen aan de Universiteit Leiden, was lang een krachtig voorstander van Turkse toetreding tot de EU. Hij ontving in juni 2005 zelfs een hoge onderscheiding van de Turkse ambassadeur. In 2016 besloot Zürcher de onderscheiding echter terug te geven en gaf hij aan een grote fout te hebben gemaakt door te denken dat Turkije ooit lid kon worden van de EU.

U bent, als lezer, geprikkeld om dit interview te lezen. En waarom ook niet? Met slechts één muisklik heeft u het complete artikel tot uw beschikking. Maar wat als u vijf minuten moet wachten voor u verder mag lezen? Of een half uur? “Tijd is een belangrijke factor bij nieuwsgierigheid”, aldus psychologe Marret Noordewier (1981).

Hoogsensitiviteit is een veelbesproken onderwerp. Wat is het precies? En hoe kom je erachter of je het bent? Klinisch psycholoog Elke Safont, verbonden aan het Belgisch expertisecentrum Huis voor Veerkracht, heldert het een en ander voor ons op.

Macro-econoom Jasper Lukkezen is hoofdredacteur van Economisch Statistische Berichten (ESB). Virtuele valuta krijgen steeds vaker serieuze aandacht in dit academische blad. ‘Je koopt het in de hoop dat er morgen een grotere idioot is die het voor meer geld koopt.’